Πόλεις, χωριά και άλλα τοπικά συμβούλια

 

Οι πόλεις, οι κωμοπόλεις, τα χωριά και οι τοπικές αρχές ασκούν μεγάλη επιρροή στον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιούνται και διαχειρίζονται η γη, το νερό και οι φυσικοί πόροι. Οι αποφάσεις για τον πολεοδομικό σχεδιασμό, τη στέγαση, τις μεταφορές, τα πάρκα, τους δημόσιους χώρους και τις υποδομές μπορούν να έχουν διαρκείς επιπτώσεις τόσο στους ανθρώπους όσο και στο φυσικό περιβάλλον. Οι περιβαλλοντικές προκλήσεις διαφέρουν από τόπο σε τόπο. Οι παράκτιες πόλεις μπορεί να χρειαστεί να αντιμετωπίσουν καταιγίδες, διάβρωση και άνοδο της στάθμης της θάλασσας, ενώ τα χωριά κοντά σε ποτάμια ή σε κοιλάδες μπορεί να είναι πιο εκτεθειμένα σε πλημμύρες. Οι δασικές πυρκαγιές αποτελούν απειλή παντού σε περιόδους ξηρασίας.

 

Οι λύσεις που επιλέγονται για την αντιμετώπιση αυτών των κινδύνων μπορούν επίσης να αλλάξουν τα τοπικά τοπία και τους οικοτόπους, όπως εξετάζεται σε ορισμένα από τα παραδείγματα παρακάτω. Λαμβάνοντας υπόψη την τοπική βιωσιμότητα και ανθεκτικότητα, οι τοπικές αρχές και οι κοινότητες μπορούν να βρουν λύσεις που προστατεύουν τους ανθρώπους και τους τόπους, στηρίζοντας ταυτόχρονα τη φύση, μειώνοντας τις περιβαλλοντικές πιέσεις και προσαρμοζόμενες στην κλιματική αλλαγή. Ωστόσο, μπορεί να απαιτηθεί σημαντική προσπάθεια για να επιτευχθεί συμφωνία από όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη.

 

Το έργο Pro-Coast αφορούσε έργα στα οποία οι κοινωνικές παράμετροι είναι εξίσου σημαντικές με την περιβαλλοντική επιστήμη. Καθώς συνεχίζουμε το έργο αυτό έως το 2033, θα επικοινωνούμε με τις τοπικές αρχές για να ρωτήσουμε: «για ποια ζητήματα θα μπορούσαμε να σας προσφέρουμε εργαλεία;». Σας ενθαρρύνουμε από τώρα να εξετάσετε ένα εργαλείο, το εγχειρίδιο Deep Change, το οποίο αναπτύχθηκε μέσα από τη μελέτη των δέκα εξαιρετικά διαφορετικών περιπτωσιολογικών μελετών μας. Ένα άλλο εργαλείο, ο Δείκτης Διατήρησης και Ανθρώπινης Χρήσης (Conservation Human-Use Index), μας βοήθησε να αξιολογήσουμε ποιες πτυχές της γενικής κοινωνικής και περιβαλλοντικής κατάστασης σε μια περιοχή μπορεί να είναι χρήσιμο να αντιμετωπιστούν. Ένα νέο εργαλείο για την Αμοιβαία Περιβαλλοντική Υποστήριξη Αποφάσεων (Reciprocal Environmental Decision Support) μπορεί επίσης να βοηθήσει. Περισσότερες πληροφορίες για τα εργαλεία αυτά υπάρχουν στη Σελίδα Επισκόπησης.

 

Ζητήματα για εποπτευόμενη δράση

Σχεδιασμός για τη φύση σε ολόκληρες περιοχές

 

Ο τρόπος με τον οποίο σχεδιάζεται και διαχειρίζεται μια πόλη ή κωμόπολη μπορεί να κάνει σημαντική διαφορά για την τοπική άγρια ζωή. Προστατέψτε τους υπάρχοντες οικοτόπους και χώρους πρασίνου, όπως πάρκα, ποτάμια, δάση και φυλλοφράχτες, και, όπου είναι δυνατόν, συνδέστε τους με πράσινους διαδρόμους, ώστε η άγρια ζωή να μπορεί να μετακινείται μεταξύ τους. Μπορούν επίσης να δημιουργηθούν νέοι οικότοποι μέσω της φύτευσης δέντρων, των παρόδιων λιβαδιών με αγριολούλουδα, των λιμνών, των κοινοτικών κήπων και των πάρκων φιλικών προς την άγρια ζωή. Η επιλογή αυτόχθονων φυτών για τους δημόσιους χώρους μπορεί να προσφέρει τροφή και καταφύγιο στα τοπικά είδη και συχνά απαιτεί λιγότερη συντήρηση. Απλές αλλαγές στον τρόπο διαχείρισης των χώρων αυτών μπορούν επίσης να βοηθήσουν: το αραιότερο κούρεμα του γρασιδιού επιτρέπει στα αγριολούλουδα να αναπτυχθούν και προσφέρει περισσότερη τροφή και καταφύγιο σε έντομα και άλλη άγρια ζωή, ενώ η μείωση ή η αποφυγή των φυτοφαρμάκων προστατεύει τους επικονιαστές και άλλα είδη. Η άγρια ζωή μπορεί επίσης να στηριχθεί με στοιχεία όπως χώροι φωλιάσματος πουλιών στα κτίρια και φράχτες φιλικοί προς την άγρια ζωή.

 

Αξιοποίηση της φύσης για την προετοιμασία απέναντι στην κλιματική αλλαγή

 

Η πόλη σας μπορεί να χρησιμοποιήσει φυσικά στοιχεία για να διαχειριστεί τις επιπτώσεις ενός μεταβαλλόμενου κλίματος. Καθώς τα ακραία καιρικά φαινόμενα γίνονται πιο συχνά ή πιο έντονα, μπορεί να χρειαστεί να σχεδιάσετε για πιο έντονες βροχοπτώσεις, πλημμύρες, καύσωνες, ξηρασία και, στις παράκτιες περιοχές, καταιγίδες και διάβρωση. Στις πόλεις και τις κωμοπόλεις μπορεί να υπάρχει δυνατότητα μείωσης των περιττών στεγανοποιημένων ή τσιμεντοποιημένων επιφανειών, όπως το σκυρόδεμα και η άσφαλτος. Οι επιφάνειες αυτές απορροφούν και αποθηκεύουν θερμότητα σε περιόδους ζέστης και στη συνέχεια την επανεκπέμπουν στον γύρω χώρο, κάνοντας τους δρόμους και τις δομημένες περιοχές σημαντικά θερμότερους. Εμποδίζουν επίσης το βρόχινο νερό να απορροφηθεί στο έδαφος, με αποτέλεσμα το νερό να τρέχει γρήγορα στην επιφάνεια και να αυξάνεται ο κίνδυνος πλημμύρας σε περιπτώσεις έντονης βροχόπτωσης. Οι λύσεις βασισμένες στη φύση μπορούν να περιλαμβάνουν την αντικατάσταση των σκληρών επιφανειών με φυτεμένες περιοχές και χώρους πρασίνου. Οι υγρότοποι, οι λίμνες, οι κατακλυζόμενες πεδιάδες και οι «βροχόκηποι» (rain gardens) μπορούν να απορροφούν και να αποθηκεύουν το πλεονάζον νερό, ενώ τα δέντρα, οι φυλλοφράχτες και τα πάρκα προσφέρουν σκιά και βοηθούν στη δροσιά των αστικών περιοχών.

 

Διευκόλυνση των βιώσιμων μετακινήσεων

 

Ασφαλείς, συνδεδεμένες διαδρομές ανάμεσα σε σπίτια, σχολεία, χώρους εργασίας, καταστήματα και χώρους πρασίνου μπορούν να κάνουν το περπάτημα, το ποδήλατο και τα δημόσια μέσα μεταφοράς πρακτικές εναλλακτικές στη μετακίνηση με αυτοκίνητο. Η παροχή καλής ποδηλατικής υποδομής είναι ένα σημαντικό πρώτο βήμα: όταν υπάρχουν ασφαλείς, συνδεδεμένοι ποδηλατόδρομοι, περισσότεροι άνθρωποι είναι πιθανό να επιλέξουν το ποδήλατο. Η προσθήκη δέντρων και βλάστησης κατά μήκος των διαδρομών αυτών μπορεί να προσφέρει σκιά και ταυτόχρονα να δημιουργήσει διαδρόμους για την άγρια ζωή. Η αλλαγή του τρόπου μετακίνησης των ανθρώπων σε μια πόλη μπορεί επίσης να συμβάλει στον αναπροσδιορισμό της ίδιας της πόλης. Οι νέοι πεζόδρομοι, οι ποδηλατόδρομοι και οι γραμμές τραμ μπορούν να μειώσουν τον χώρο που δίνεται στα αυτοκίνητα και να δημιουργήσουν περισσότερο χώρο για πεζούς, ποδηλάτες και βλάστηση. Τα συστήματα «σταθμεύστε και μετακινηθείτε» (park-and-ride), όπου οι άνθρωποι αφήνουν τα αυτοκίνητά τους έξω από το κέντρο της πόλης και συνεχίζουν με δημόσια συγκοινωνία, μπορούν να μειώσουν περαιτέρω την κίνηση σε πολυσύχναστες περιοχές. Η αλλαγή του τρόπου μετακίνησης είναι σημαντική για τη μείωση των εκπομπών άνθρακα και της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, που αποτελεί σοβαρό πρόβλημα υγείας σε πολλές πόλεις.

 

Συνεργασία με τα ενδιαφερόμενα μέρη

 

Η δημιουργία βιώσιμων πόλεων και κωμοπόλεων φιλικών προς την άγρια ζωή απαιτεί συνεργασία ανάμεσα στους ανθρώπους και τους οργανισμούς που τις διαμορφώνουν και τις χρησιμοποιούν. Οι τοπικές αρχές μπορούν να συνεργαστούν με επιχειρήσεις, κοινοτικές ομάδες, περιβαλλοντικές οργανώσεις, ιδιοκτήτες γης, σχολεία και κατοίκους για να εντοπίσουν τα τοπικά περιβαλλοντικά προβλήματα και να συμφωνήσουν σε πρακτικές λύσεις. Για παράδειγμα, οι επιχειρήσεις μπορούν να συμβάλουν στη δημιουργία πιο πράσινων κτιρίων και εξωτερικών χώρων, οι κοινοτικές ομάδες μπορούν να αποκαταστήσουν τοπικούς οικοτόπους και οι δήμοι μπορούν να παρέχουν τη γη, τη χρηματοδότηση ή τις υποδομές που απαιτούνται για τη στήριξη των έργων αυτών.

 

Η συνεργασία διευκολύνει επίσης τον συντονισμό των δράσεων σε ολόκληρη την πόλη, αντί να υπάρχουν μεμονωμένα έργα σε διαφορετικές περιοχές. Οι τοπικές ομάδες μπορούν να μοιράζονται γνώσεις, να συλλέγουν πληροφορίες για την άγρια ζωή και να εντοπίζουν σημεία όπου οι οικότοποι θα μπορούσαν να βελτιωθούν ή να συνδεθούν. Η σύμπραξη διαφορετικών ενδιαφερομένων μερών μπορεί να βοηθήσει στη δημιουργία κοινού οράματος για το μέλλον μιας διοικητικής περιοχής και να διασφαλίσει ότι οι αποφάσεις για την ανάπτυξη, τις μεταφορές, τους χώρους πρασίνου και τις υποδομές λαμβάνουν υπόψη τόσο τους ανθρώπους όσο και τη φύση. Η συγκέντρωση των ανθρώπων για την επίτευξη συμφωνίας μπορεί επίσης να μειώσει τις διαβρωτικές συνέπειες της φατριαστικής πολιτικής.